Premier Tusk o aferze Orlenu: straty 1,6 mld zł, apel do Prezydenta i nowe kary dla kierowców

Premier: kryptowaluty, paliwa i weta tworzą "ponurą całość"

Podczas posiedzenia Rady Ministrów Premier Donald Tusk odniósł się do publikacji dziennika "Financial Times", który opisał kulisy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland. Według ujawnionych informacji transakcja, zawarta w czasie gdy prezesem Orlenu był Daniel Obajtek, miała narazić koncern na stratę 1,6 mld zł. Szef rządu zapowiedział pełne rozliczenie nieprawidłowości związanych z działalnością spółki za czasów poprzedniej władzy.

Premier podkreślił, że sprawa nie ogranicza się do jednego zdarzenia, lecz układa się w szerszy schemat powiązań. Wskazał na współistnienie kryptowalut, niejasnych interesów na rynku paliwowym oraz politycznych blokad ze strony Prezydenta. Jego zdaniem całość tworzy "bardzo ponurą całość", która wymaga wyjaśnienia opinii publicznej.

"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"

Donald Tusk, Premier RP

Szef rządu zaapelował również do Prezydenta Karola Nawrockiego o nieblokowanie ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Zapewnił, że natychmiast po podpisaniu aktu prawnego rząd zrealizuje kolejny wariant programu CPN.

Szczegóły afery: 230 mln dolarów zaliczki bez dostaw ropy

Opisana transakcja dotyczyła zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland. Koncern wypłacił pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy surowca, które w dużej mierze nie zostały zrealizowane. Premier zwrócił uwagę na nietypowy mechanizm przekazania pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa oraz udział "dziwnych pośredników".

Według szefa rządu to właśnie kryptowaluty miały pomóc w realizacji tego interesu. Premier podkreślił, że skala strat poniesionych przez państwo polską tylko w tej jednej sprawie jest ogromna i wymaga wyciągnięcia konsekwencji wobec wszystkich odpowiedzialnych osób.

"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"

Donald Tusk, Premier RP

Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy podejrzani ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju. Premier zapowiedział, że informacje o postępach śledztwa będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej, ponieważ Polacy mają prawo znać prawdę o tej sprawie.

Podatek od nadzwyczajnych zysków paliwowych po raz drugi przyjęty

Rada Ministrów po raz drugi przyjęła projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Celem regulacji jest umożliwienie finansowania działań osłonowych dla kierowców oraz ograniczenie skutków wzrostu cen paliw. Pierwszy projekt został zablokowany przez Prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego.

Premier zapewnił, że środki pozyskane z podatku pozwolą po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa. Zwrócił uwagę, że Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej. Jego zdaniem to obywatele nie powinni ponosić kosztów kryzysu paliwowego, za który odpowiadają czynniki zewnętrzne, takie jak wojna na Bliskim Wschodzie czy polityka zagraniczna mocarstw.

"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"

Donald Tusk, Premier RP

"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"

Donald Tusk, Premier RP

Zaostrzenie kar za wjazd na przejazdy kolejowe na czerwonym świetle

Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Zgodnie z nowymi przepisami kierowcy, którzy nie zastosują się do sygnalizacji, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.

Premier zaapelował o szybkie przyjęcie zaostrzenia przepisów, podkreślając, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie można ryzykować ludzkim życiem. Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego.

"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"

Donald Tusk, Premier RP

Nowe regulacje są także reakcją na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych. Projekt został przyjęty podczas dzisiejszego posiedzenia Rady Ministrów, zgodnie z wcześniejszą obietnicą.

Co zmiany oznaczają dla mieszkańców Iława i regionu?

Dla mieszkańców Iława i okolicznych gmin decyzje podjęte przez Radę Ministrów mają wymiar praktyczny. Obniżenie VAT i akcyzy na paliwa, możliwe dzięki podatkowi od nadzwyczajnych zysków, przełoży się bezpośrednio na ceny na stacjach benzynowych w mieście i powiecie iławskim. Kierowcy dojeżdżający codziennie do pracy w Iławie, Ostródzie czy Suszu odczują różnicę w portfelu, zwłaszcza że region ten jest ważnym węzłem komunikacyjnym na trasie Warszawa–Gdańsk.

Zaostrzenie kar za wjazd na przejazdy kolejowe na czerwonym świetle jest szczególnie istotne w kontekście lokalnej infrastruktury. W powiecie iławskim znajduje się kilka przejazdów kolejowych na liniach o dużym natężeniu ruchu, w tym w rejonie stacji Iława Główna oraz na trasach w kierunku Zalewa i Lubawy. Mieszkańcy wielokrotnie zgłaszali problemy z bezpieczeństwem na tych przeprawach, zwłaszcza w godzinach szczytu. Nowe przepisy mogą realnie poprawić bezpieczeństwo w tych miejscach.

Z kolei sprawa afery Orlenu i nadzoru Prokuratora Generalnego nad śledztwem dotyczy całego kraju, ale jej skutki finansowe odczuwalne są również lokalnie. Straty koncernu to mniejsze wpływy do budżetu państwa, a co za tym idzie – potencjalnie mniejsze środki na inwestycje publiczne, w tym na drogi, kolej i infrastrukturę w regionie. Mieszkańcy Iława mają prawo śledzić tę sprawę, ponieważ dotyczy ona wspólnego majątku.

• Strata Orlenu w jednej transakcji: 1,6 mld zł
• Zaliczka wypłacona pośrednikowi: około 230 mln dolarów
• Zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł
• Zysk netto Orlenu rok wcześniej: niespełna 6 mld zł
• Kara dla kierowcy za wjazd na czerwonym świetle: utrata prawa jazdy na trzy miesiące
• Miejsce katastrofy kolejowej: Sokolniczki Suche na Mazowszu